U dzieci do 3. roku życia  występuje tzw. stopa płasko-koślawa, co jest zupełnie normalne i nie powinno budzić niepokoju. Wraz z wiekiem i nabywaniem nowych umiejętności ruchowych dziecka, stopy się kształtują, aby mogły właściwie spełniać swoje funkcje. (1) Niestety, czasami płaskostopie występuje także w starszym wieku, co już stanowi poważny problem zdrowotny. Czy ćwiczenia na płaskostopie mogą okazać się pomocne? Jakie są inne sposoby na skorygowanie płaskostopia?

Czym jest płaskostopie i jakie ma konsekwencje?

Płaskostopie polega na obniżaniu się łuku podłużnego stopy. W efekcie podczas stania czy chodzenia cała stopa dotyka podłoża. Przyczyną choroby są słabe więzadła stopy. Płaskostopie może powodować ból, dotyczący nie tylko stóp, ale też łydek, kolan, bioder oraz kręgosłupa. Jeśli nie jest leczone, może także prowadzić do wtórnych deformacji stopy. (2)

Płaskostopie – ćwiczenia oraz inne metody rehabilitacji

Kiedy płaskostopie powoduje ból lub inne problemy, wymaga rehabilitacji zaleconej przez specjalistę. Zanim zaczniesz samodzielnie wykonywać ćwiczenia na płaskostopie poprzeczne lub podłużne, udaj się do ortopedy lub fizjoterapeuty, który oceni rodzaj i stopień deformacji Twoich stóp oraz zaleci Ci optymalny sposób postępowania. Czasami płaskostopie wymaga operacji, jednak metody chirurgiczne to zwykle ostateczność. Nieoperacyjne metody postępowania obejmują (3):

  • używanie odpowiednio wyprofilowanych wkładek do butów (dobranych przez specjalistę!),
  • noszenie ortez, które stanowią wsparcie dla stóp oraz zapobiegają ich niewłaściwemu ustawianiu podczas chodzenia,
  • przyjmowanie leków przeciwbólowych (jeżeli występuje ból),
  • utrata masy ciała (w przypadku nadwagi i otyłości),
  • ćwiczenia ortopedyczne.

Płaskostopie – ćwiczenia korekcyjne

Fizjoterapeuta jest w stanie odpowiednio dobrać ćwiczenia na płaskostopie u dzieci i dorosłych, które trzeba wykonywać regularnie pod jego okiem lub w domu, jeżeli tak zaleci. Pomagają one rozciągnąć mięśnie i wzmocnić więzadła stopy. Oto kilka przykładów ćwiczeń korekcyjnych na płaskostopie (4,5):

  1. Stań przodem do ściany. Jedną rękę oprzyj o ścianę na wysokości oczu. Nogę, która wymaga rozciągnięcia, wysuń do tyłu na odległość jednego kroku od drugiej. Cała stopa powinna znajdować się na podłożu (nie unoś pięty). Zegnij kolano przedniej nogi – do momentu, aż poczujesz rozciągnięcie w nodze wysuniętej do tyłu. Pozostań w tej pozycji przez 30 sekund, następnie zrób 30-sekundową przerwę i powtórz ćwiczenie jeszcze 9 razy. Wykonuj 2 razy dziennie.
  2. Przygotuj piłeczkę wielkości piłki do golfa. Usiądź na krześle. Stopy powinny być oparte o podłoże. Połóż stopę na piłeczce i przesuwaj ją od przodu do tyłu i odwrotnie. Wykonuj ćwiczenie przez 2 minuty.
  3. Stań prosto. Unieś się wysoko, stając na palcach stóp, następnie powoli wróć do pozycji wyjściowej i stań na piętach. Powtórz ćwiczenie ok 8-10 razy i wykonuj 2-3 razy dziennie.
  4. Przed stopami połóż przedmiot, który jesteś w stanie złapać palcami. Może to być ręcznik albo gruby mazak. Chwyć palcami przedmiot i unieś go do góry, ustawiając stopę na pięcie. Podobnie, jak w ćwiczeniu powyżej, powtórz 8-10 razy i wykonuj 2-3 razy w ciągu dnia.
  5. Oprócz tego zalecane są proste ćwiczenia, jak chodzenie na palcach, piętach, zewnętrznych stronach stopy, a także chodzenie boso po piasku.

Pamiętaj, że każdy rodzaj wykonywanych przez Ciebie ćwiczeń musi być skonsultowany ze specjalistą!

Czy tego typu zestaw ćwiczeń na płaskostopie może przynieść pożądane rezultaty? Wkładki i ćwiczenia są skuteczne w przypadku zniekształceń o niewielkim stopniu. Oprócz tego warto zadbać o stopy na co dzień, niezależnie od wieku i występujących deformacji – podstawą są wygodne buty, aktywność fizyczna i utrzymywanie prawidłowej masy ciała, aby nadmiar kilogramów nie obciążał naszych stóp.(2)

Źródła:

  1. Sułko J. Koślawe kolana i płaskostopie – czy poprzez ćwiczenia mogę skorygować deformację? https://pediatria.mp.pl/lista/73694,koslawe-kolana-i-plaskostopie-czy-poprzez-cwiczenia-moge-skorygowac-deformacje. Data dostępu: 8.03.2018.
  2. Raganowicz T. Ortopeda radzi, jak leczyć płaskostopie. http://gazetalekarska.pl/?p=24205. Data dostępu: 8.03.2018.
  3. Flat feet. https://www.nhs.uk/conditions/flat-feet/. Data dostępu: 8.03.2018.
  4. Norgqvist C. What to know about flat feet. https://www.medicalnewstoday.com/articles/168608.php. Data dostępu: 8.03.2018.
  5. Flat feet. http://medicalency.com/ploskostopie.htm. Data dostępu: 8.03.2018.