Dieta w chorobie niedokrwiennej serca wymaga znacznego ograniczenia spożycia tłuszczów zwierzęcych, wyeliminowania soli i cukrów prostych. Zaleca się zwiększyć dzienne racje warzyw i owoców, wprowadzić do menu ryby morskie i produkty zbożowe. Pacjenci powinni stosować się do zaleceń lekarskich i pamiętać o codziennej aktywności fizycznej.

Groźna choroba niedokrwienna serca

Choroba wieńcowa to stan, w którym dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego. Tylko krew może dostarczyć sercu niezbędnego tlenu i składników odżywczych. Kiedy tętnice wieńcowe ulegają zwężeniu, jeden z najważniejszych ludzkich narządów zmaga się z zaburzeniami. Komórki serca nieprawidłowo funkcjonują, a w przypadku całkowitego zamknięcia światła naczynia – zaczynają obumierać (1).

Najczęściej winę za zwężenie tętnic wieńcowych ponoszą blaszki miażdżycowe, które ograniczają przepływ krwi i prowadzą do niedotlenienia – w tym przypadku mięśnia sercowego (2). Ich tworzeniu sprzyja szereg czynników: nadwaga, otyłość, brak ruchu i siedzący tryb życia, cukrzyca, wysokie ciśnienie tętnicze, palenie tytoniu i wysoki poziom „złego” cholesterolu – tzw. frakcji miażdżycowych LDL.

Blaszka miażdżycowa nie tylko zwęża światło naczynia wieńcowego – czasem wyrządza znacznie poważniejsze szkody. Gdy pęka, może doprowadzić do utworzenia zakrzepu i z biegiem czasu całkowicie zamknąć naczynie: wywołać zawał mięśnia sercowego (3).

Dieta dla serca: mniej tłuszczów, więcej warzyw i owoców

Pacjenci z chorobą wieńcową powinni kontrolować i – w razie konieczności – starać się unormować masę ciała. Zgodnie z zaleceniami diety  w chorobie niedokrwiennej serca, należy unikać tłuszczów zwierzęcych (nasyconych kwasów tłuszczowych). Należy zastąpić je kwasami tłuszczowymi jednonienasyconymi i wielonienasyconymi, które obniżają stężenie frakcji LDL, wspomagają pracę układu nerwowego i immunologicznego (4). Cenne składniki zawierają oleje roślinne (rzepakowy, sojowy, kukurydziany) i ryby morskie. Zgodnie ze wskazaniami diety zdrowej dla serca, ryby należy spożywać co najmniej 2 razy w tygodniu (5).

Zamiast masła do smarowania pieczywa warto używać produktów ze stanolami roślinnymi, które obniżają poziom „złego” cholesterolu (np. Benecol®). Powinno się kontrolować dzienne spożycie wszystkich tłuszczów, które mogą stanowić najwyżej 30 procent całkowitego zapotrzebowania energetycznego organizmu (6).

Bardzo ważną rolę w diecie zdrowej dla serca odgrywają warzywa i owoce – bogate źródła witamin i składników mineralnych. Najlepiej przyrządzać sobie porcje sałatek lub surówek do każdego posiłku (zaleca się spożywać 5 posiłków dziennie – jeść częściej, ale mniej).

Sól i używki: na cenzurowanym

Dieta w chorobie niedokrwiennej serca powinna uwzględniać błonnik pokarmowy, który wspiera metabolizm, obniża stężenie cholesterolu całkowitego i „złych” frakcji LDL (7). Błonnik znajduje się w produktach zbożowych (ciemne pieczywo z pełnego przemiału, grube kasze, brązowy ryż), warzywach i owocach (groch, fasola, soczewica). Nie wolno zapominać o źródłach białka, np. chudych przetworach mlecznych, warzywach (głównie strączkowych) i rybach.

Dieta dla serca polega na znacznym ograniczeniu lub całkowitym wyeliminowaniu soli spożywczej (chlorku sodu) z menu. Należy dodawać jak najmniej soli do dań, nie dosalać ich i unikać produktów, które zawierają dużo chlorku sodu (kiszone ogórki, wędzone ryby, fast foody). Warto przyprawiać dania zielonymi lub suszonymi ziołami. Zaleca się jak najrzadziej sięgać po słodycze, cukierki, ciastka, ciasta (zwłaszcza z kremem). Alkohol i tytoń powinny znaleźć się na cenzurowanym. Ewentualną, okazjonalną lampkę wytrawnego czerwonego wina (najlepiej rozcieńczonego wodą) powinno się skonsultować z lekarzem prowadzącym (8).

Zdrowa dieta dla serca i aktywność fizyczna

Podczas przygotowywania potraw należy wybierać techniki obróbki termicznej, które nie wiążą się z dodawaniem tłuszczu – można gotować (np. na parze), piec w piekarniku w specjalnym rękawie i korzystać z naczyń, które nie wymagają użycia tłuszczu.

Dieta w chorobie wieńcowej to dieta niskocholesterolowa, która uwzględnia stopień rozwoju miażdżycy. Zaleca się skonsultować ją z kardiologiem, który weźmie pod uwagę czynniki indywidualne – stan zdrowia, wiek, tryb życia itp. Specjaliści często sugerują opierać się na tzw. diecie śródziemnomorskiej, którą obecnie uważa się za jedną z najzdrowszych na świecie (9).

Nie można zapominać, że kontrola masy ciała, która jest ważnym elementem terapii chorób serca, wymaga nie tylko przestrzegania zaleceń diety sercowej, ale też codziennej aktywności fizycznej.

Bibliografia:

1. Medycyna Praktyczna, http://chorobawiencowa.mp.pl/leczenie/77371,zasady-leczenia-choroby-wiencowej, dostęp: 21.06.2016
2. Medycyna Praktyczna, http://chorobawiencowa.mp.pl/informacje/definicje/62029,co-to-jest-choroba-wiencowa, dostęp: 21.06.2016
3. Medycyna Praktyczna, http://chorobawiencowa.mp.pl/informacje/definicje/62035,zawal-serca, dostęp: 21.06.2016
4. Medycyna Praktyczna, http://dieta.mp.pl/zasady/67338,tluszcze, dostęp: 21.06.2016
5. Medycyna Praktyczna, http://chorobawiencowa.mp.pl/zapobieganie/62101,najwazniejsze-zasady-prawidlowego-zywienia, dostęp: 21.06.2016
6. Jw.
7. Medycyna Praktyczna, http://chorobawiencowa.mp.pl/wywiady/66210,dieta-dla-serca, dostęp: 21.06.2016
8. Medycyna Praktyczna, http://chorobawiencowa.mp.pl/zapobieganie/62101,najwazniejsze-zasady-prawidlowego-zywienia, dostęp: 21.06.2016
9. Medycyna Praktyczna, http://dieta.mp.pl/diety/zdrowe_diety/63640,dieta-srodziemnomorska, dostęp: 21.06.2016