W natłoku różnorodnych diet, które sugerują na pozytywny wpływ obniżający stężenie cholesterolu i zachowanie zdrowia jedynie trzy diety rekomendowane są przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne- dieta śródziemnomorska, Portfolio oraz DASH.

Dieta śródziemnomorska zaliczana do najzdrowszych diet, charakteryzuje się:

  • dużym spożyciem oliwy z oliwek i małym spożyciem tłuszczów pochodzenia zwierzęcego,
  • dużym spożyciem warzyw i owoców,
  • dużym spożyciem produktów zbożowych (głównie chleba),
  • dużym spożyciem nasion roślin strączkowych,
  • małym spożyciem mięsa i produktów mięsnych,
  • umiarkowanym spożyciem produktów mlecznych,
  • umiarkowanym spożyciem alkoholu (głównie wina),
  • dużym spożyciem tłustych ryb morskich, ograniczenie zaś mięsa, zwłaszcza czerwonego.

Dotychczasowe badania wskazują, że dieta śródziemnomorska zastosowana we wszystkich populacjach i na wszystkich kontynentach obniża o co najmniej 50% częstość występowania zgonów sercowo-naczyniowych, zawałów serca oraz śmiertelności ogólnej u osób z chorobą wieńcową.

Dieta śródziemnomorska powoduje:

  • redukcję śmiertelności ogółem z różnych przyczyn o 9%,
  • zmniejszenie śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych również o 9%,
  • zmniejszenie liczby nowych incydentów i śmiertelności z powodu nowotworów o 6%,
  • redukcję nowych zachorowań na chorobę Parkinsona i chorobę Alzheimera aż o 13%.

Przygotowując dietę śródziemnomorską należy zwracać uwagę na:

  • udział warzyw i owoców w każdym posiłku,
  • zastępowanie białego pieczywa pieczywem razowym,
  • częste zastępowanie białego ryżu i ziemniaków kaszami,
  • przynajmniej 3 razy w tygodniu udział ryb, zwłaszcza ryb morskich,
  • mięso czerwone tylko kilka razy w miesiącu,
  • dodawanie do surówek oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego, zamiast sosów śmietanowych i majonezowych,
  • spośród produktów mlecznych stosujemy jogurty, kefiry, mleko acidofilne, chude twarogi,
  • ograniczanie soli, zastępując ją ziołami i czosnkiem,
  • słodycze zastępować orzechami, migdałami, owocami suszonymi lub gorzką czekoladą.

Dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) uznana jest za najzdrowszą dietę na świecie. Istotnym efektem stosowania tego modelu żywienia jest obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL oraz triglicerydów, a tym samym zmniejsza ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jak sama jej nazwa wskazuje jest przede wszystkim rekomendowana w profilaktyce i leczeniu nadciśnienia tętniczego krwi ze względu na mały udział sodu, duży zaś produktów bogatych w błonnik pokarmowy, wapń, magnez oraz potas.

W skład diety wchodzą niskotłuszczowe produkty mleczne, warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, orzechy, pestki oraz chude mięso, ryby i drób. Dieta ta jest również uboga w cukier, cholesterol i nasycone kwasy tłuszczowe poprzez eliminację mięsa czerwonego, tłuszcze zwierzęce oraz słodycze i napoje gazowane.

W diecie tej kładzie się przede wszystkim nacisk na jak najmniejszy udział soli zarówno tej dodanej, jak również zawartej w pieczywie, wędlinach, serach, konserwach i daniach gotowych. Należy stosować zioła i przyprawy, które obok warzyw i owoców mają również działanie przeciwzapalne.

Dieta Portfolio charakteryzuje się dużym udziałem produktów o udowodnionym działaniu hipolipemicznym tzn. płatki owsiane, rośliny strączkowe, produkty sojowe, orzechy oraz warzywa i owoce bogate w fitosterole roślinne. W owej diecie również tak samo jak w przypadku diety śródziemnomorskiej oraz DASH zwraca się uwagę na eliminację soli, nasyconych kwasów tłuszczowych (mięso, nabiał) oraz cholesterolu (produkty pochodzenia zwierzęcego).

W skład diety Portfolio wchodzą margaryny i inne produkty wzbogacane w fitosterole roślinne, które zawierają około 1g steroli na 1000kcal lub 2g na dzień, dodatkowo błonnik rozpuszczalny  z owsa, jęczmienia oraz psyllium w ilości 10g na 1000kcal lub 20g na dobę, białko sojowe w ilości 50 g na dobę oraz około 23 sztuk orzechów każdego dnia.

Mgr Hanna Stolińska-Fiedorowicz- dietetyk kliniczny, absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Konsultant marki Benecol