Wydawać się może, że pomiar ciśnienia krwi to jedno z badań, których wyniki nie podlegają wątpliwości, a ich interpretacja jest niezwykle łatwa – jeżeli wartości są zbyt wysokie rozpoznaje się nadciśnienie, jeżeli zbyt niskie – niedociśnienie. Jak jednak interpretować sytuację, kiedy połowa wyniku mieści się w normie, a połowa ją przekracza?

Czym jest izolowane nadciśnienie skurczowe?

Każdy pomiar ciśnienia tętniczego składa się z dwóch liczb – ciśnienia skurczowego, mierzonego w momencie skurczu serca oraz nieco niższego ciśnienia rozkurczowego, mierzonego w momencie jego odpoczynku. Prawidłowo powinny one przyjmować wartości: dla ciśnienia skurczowego – poniżej 120 mm Hg, dla rozkurczowego – poniżej 80 mm Hg.

Jeżeli ciśnienie rozkurczowe jest niższe niż 90 mm Hg, a ciśnienie skurczowe przekracza 140 mm Hg, u pacjenta stwierdza się izolowane nadciśnienie skurczowe – jeden z rodzajów nadciśnienia, dotykający najczęściej osoby w podeszłym wieku, w szczególności kobiety. Większość ludzi borykających się z nadciśnieniem po ukończeniu 60. roku życia cierpi właśnie na izolowane nadciśnienie skurczowe[1].

Skąd się bierze wysokie ciśnienie skurczowe?

W większości przypadków izolowanego nadciśnienia skurczowego trudno jest wyróżnić jednoznaczne przyczyny schorzenia. Do jego powstania mogą się przyczyniać utajone wady, takie jak: sztywność tętnic, nieprawidłowe funkcjonowanie zastawek serca czy nadczynność tarczycy. Wyróżnia się również następujące czynniki podwyższonego ryzyka: podeszły wiek, nadwagę, palenie papierosów oraz cukrzycę.

Należy przy tym pamiętać, że wymienione wyżej czynniki podwyższają ryzyko zachorowania, ale nie są jego jedynymi przyczynami. Wielu ludzi, którzy cierpią na izolowane nadciśnienie skurczowe, nie spełniało powyższych kryteriów, podobnie jak wśród osób je spełniających znajdą się tacy, którzy nie zachorowali.

Czy izolowane nadciśnienie skurczowe to poważne schorzenie?

Przez lata lekarze ignorowali problem, skupiając się głównie na prawidłowych wartościach ciśnienia rozkurczowego. Uważało się bowiem, że organizm jest w stanie tolerować chwilowe wzrosty ciśnienia skurczowego, zaś permanentnie wysokie ciśnienie rozkurczowe może powodować poważne problemy ze zdrowiem. Obecnie wiemy, że ciśnienie skurczowe jest tak samo ważne, a w przypadku ludzi po 50. roku życia może nawet ważniejsze niż ciśnienie rozkurczowe. Osoby cierpiące na izolowane nadciśnienie tętnicze, których ciśnienie skurczowe jest stale wysokie, są narażone na wystąpienie chorób serca lub udaru w takim samym stopniu, jak osoby cierpiące na klasyczne nadciśnienie, dlatego nie powinny zapominać o szczególnej trosce o swoje zdrowie.

Jak się leczyć?

Izolowane nadciśnienie skurczowe leczy się podobnie, jak inne typy nadciśnienia tętniczego, w których zarówno ciśnienie skurczowe, jak i rozkurczowe są wysokie. Kluczem do wyleczenia jest utrzymanie ciśnienia krwi pod kontrolą – nie powinno ono przekraczać 140/90 mm Hg. W tym celu konieczna jest zmiana stylu życia. Podstawowe metody walki z nadciśnieniem, które nie podlegają dyskusji, to przede wszystkim: rzucenie palenia, rezygnacja z alkoholu, codzienna aktywność fizyczna oraz zmiana sposobu odżywiania – redukcja soli w pożywieniu oraz wprowadzenie do jadłospisu produktów wspomagających walkę z chorobami serca i układu krążenia (np. produktów Benecol®). Zastosowanie tych prewencyjnych środków jest z reguły bardzo efektywne w procesie obniżania ciśnienia i może pomóc uniknąć terapii farmakologicznej, szczególnie w przypadku łagodnego izolowanego nadciśnienia skurczowego.

[1] http://www.webmd.com/hypertension-high-blood-pressure/tc/isolated-systolic-high-blood-pressure-topic-overview