Senność, osłabienie, wzmożone łaknienie, problemy z utrzymaniem prawidłowej wagi, problemy z gojeniem się ran – wszystkie te objawy mogą świadczyć o podwyższonej zawartości cukru we krwi. Zbadanie jego poziomu w początkowej fazie zaburzeń, połączone ze zmianą trybu życia oraz nawyków żywieniowych może uchronić przed poważnymi chorobami.

Ważne zadania glukozy i insuliny

Badanie poziomu cukru we krwi to inaczej określenie zawartości glukozy w surowicy. Wynik badania informuje lekarza o stanie zdrowia, a przede wszystkim o prawidłowym funkcjonowaniu układu wydzielania insuliny i gospodarki cukrami prostymi w organizmie.

Insulina produkowana jest przez trzustkę i odpowiada między innymi za prawidłowe wchłanianie glukozy do wnętrza komórek (funkcja odżywiania). Hormon ten wpływa na obniżenie poziomu cukru we krwi. W przypadku komórek nerwowych wchłanianie glukozy jest jedynym sposobem dostarczania tlenu do ich wnętrza. Nieprawidłowości związane z produkcją i wydzielaniem insuliny mogą powodować osłabienie, zmęczenie lub senność, a w skrajnych przypadkach także napady padaczkowe, splątanie lub śpiączkę.

Glukoza odpowiada za odżywianie i transport tlenu do komórek. Prawidłowy wynik zawartości glukozy we krwi u zdrowej osoby jest niższy niż 100 miligramów na decylitr w przypadku badania na czczo. Podwyższony poziom cukru we krwi to sygnał alarmowy o konieczności wprowadzenia zmian w trybie życia i sposobie odżywiania.

Nieprawidłowa gospodarka glukozą

Nieprawidłowe wchłanianie glukozy do komórek wynika najczęściej z zaburzeń funkcjonowania układu wydzielania insuliny. Utrzymujące się przez dłuższy czas nieprawidłowości w wynikach badania poziomu cukru we krwi mogą być objawem wielu chorób, a najbardziej powszechną z nich jest cukrzyca. Podstawowe badanie poziomu cukru nie jest skomplikowane, polega ono na nakłuciu opuszka palca i zbadaniu próbki krwi za pomocą specjalnych pasków testowych oraz miernika elektronicznego. Wynik odczytywany jest natychmiast po umieszczeniu paska testowego z próbką w urządzeniu.

Jak obniżyć poziom cukru?

Główną zasadą żywieniową stosowaną przy zbyt wysokim poziomie cukru we krwi jest ustalenie regularnego trybu jedzenia (4-5 posiłków dziennie z zachowaniem równych odstępów pomiędzy nimi) oraz kontrolowaniu zawartości spożywanych dań. Prawidłowy jadłospis powinien zawierać minimalne ilości cukrów prostych oraz niski indeks glikemiczny. Dzięki temu można uniknąć nagłych wzrostów i gwałtownych spadków poziomu cukru we krwi, a – co jest z tym związane – także unormować wydzielanie insuliny.

Najprostszy sposób obniżenia poziomu cukru we krwi polega, naturalnie, na ograniczeniu spożywania posiłków, które najbardziej wpływają na jego podwyższenie. Osoby narażone na wystąpienie zaburzeń gospodarki glukozy nie powinny spożywać dań smażonych, zawierających tłuszcze zwierzęce (oraz tzw. margaryn twardych i zawierających tłuszcze trans), z wysoką zawartością cukrów prostych (cukier biały, brązowy, miód, słodkie owoce, słodzone napoje). Z wielu pokarmów należy zrezygnować w ogóle lub ograniczyć je do niezbędnego minimum. Niektóre produkty można zastąpić innymi, niezawierającymi składników, których powinno się unikać w jadłospisie osób z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Na przykład możliwe jest używanie tłuszczów, ale wyłącznie z minimalną zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych (Benecol® Lekki 9 g/100 g produktu).

Dodatkowym zaleceniem jest zwiększenie aktywności fizycznej. Półgodzinny codzienny spacer, krótka przejażdżka rowerem albo praca fizyczna w ogrodzie mogą przynieść niespodziewane efekty w postaci obniżenia poziomu glukozy i ustąpienia objawów wywołanych przez zbyt wysoki poziom cukru we krwi.