W składzie naturalnych probiotyków znajdują się żywe kultury bakterii fermentacji mlekowej, w tym szczepy Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei, Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus plantarum oraz Bifidobacterium bifidum. Obecność żywności probiotycznej w diecie pomaga m.in. uregulować pracę przewodu pokarmowego, spowalnia postęp zmian miażdżycowych i obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Naturalne probiotyki stosuje się wspomagająco w terapii hipercholesterolemii – podwyższonego stężenia cholesterolu w osoczu krwi, które jest czynnikiem ryzyka wielu schorzeń. (1,2)

Fermentowane produkty mleczne – najlepsze naturalne probiotyki

Nazwa probiotyk pochodzi od greckich słów „pro bios”, czyli „dla życia”. Do bakterii probiotycznych należą wybrane i dobrze przebadane szczepy bakterii fermentacji mlekowej. (2)

Według najnowszych doniesień do najlepszych źródeł bakterii probiotycznych w diecie należą fermentowane produkty mleczne. Największą popularnością w naszym kraju cieszą się jogurty, kefiry, maślanka i kwaśne mleko. To one tworzą naturalne środowisko do życia bakterii fermentacji mlekowej, które jest z nimi skojarzone ekologicznie.

Płynna forma tych produktów pozwala przyjąć jednorazowo dużą ilość owych korzystnych mikroorganizmów. Co więcej, wprowadzenie ich do ustroju wraz z żywnością służy buforowaniu treści żołądkowej w trakcie pasażu jelitowego, co zwiększa szansę na ich przeżycie w niesprzyjających warunkach środowiskowych. Laktoza, którą zawierają przetwory mleczne, stymuluje wzrost i rozwój bakterii mlekowych. (2,3)

Pożyteczne bakterie probiotyczne – gdzie jeszcze ich szukać?

Produkty mleczne to niejedyne źródła bakterii probiotycznych; znaleźć je można także w kiszonkach, np. kiszonej kapuście, kiszonych ogórkach, a także w kwasie chlebowym, kwasie buraczanym oraz kefirze wodnym. Ponadto do naturalnych probiotyków zalicza się mleko roślinne, m.in. ryżowe, sojowe, kokosowe.

Warto dodać, że na rynku znaleźć można produkty specjalnie wzbogacane w bakterie probiotyczne, jak lody, galaretki czy soki warzywne i owocowe. Istnieją również naturalne probiotyki przeznaczone dla niemowląt, dostępne pod postacią mleka w proszku z dodatkiem liofilizowanych bakterii probiotycznych. (1,2)

Dzięki bakteriom probiotycznym w fizjologicznej mikroflorze jelit nie dochodzi do zaburzeń – panująca tam równowaga zapobiega wielu patologiom. Ich przyjmowanie zaleca się m.in. w czasie antybiotykoterapii (i kilka dni po jej zakończeniu), biegunek u dorosłych, a także biegunek o podłożu infekcyjnym u dzieci.

Niektóre wyniki badań dowodzą, że bakterie probiotyczne mogą wykazywać aktywność przeciw Helicobacter pylori. Obecność tej bakterii w błonie śluzowej żołądka sprzyja powstawaniu wrzodów żołądka i dwunastnicy. Co więcej, patogen ten inicjuje reakcję zapalną i pobudza odpowiedź immunologiczną. (2,3,4)

Warto jeść nie tylko probiotyki!

Istnieją też doniesienia o przeciwnowotworowym działaniu bakterii probiotycznych, które wspierają neutralizację i usuwanie z organizmu niektórych substancji kancerogennych (np. nitrozoaminy i prekursorów nitrozoamin). Flora probiotyczna pomaga także zahamować wzrost komórek rakowych okrężnicy. (2)

Jednak rozwój prawidłowej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego nie zależy wyłącznie od obecności produktów mlecznych czy kiszonek w diecie. Warto uwzględnić w jadłospisie również żywność dostarczającą oligosacharydy, które są dobrą pożywką dla bakterii jelitowych, stymulują ich wzrost i pozytywnie wpływają na organizm gospodarza.

Niektóre produkty są specjalnie wzbogacane takimi składnikami – to tzw. prebiotyki. Do dobrze przebadanych i opisanych prebiotyków zalicza się fruktooligosacharydy: inulinę i oligofruktozę, które zawarte są m.in. w karczochach, czosnku, cykorii i szparagach. (2,3)

Źródło:

  1. Medycyna Praktyczna, http://dieta.mp.pl/zasady/65766,zywnosc-funkcjonalna, data dostępu: 11.06.2017
  2. Medycyna Praktyczna, http://dieta.mp.pl/zasady/142829,probiotyki-prebiotyki-i-synbiotyki\, data dostępu: 11.06.2017
  3. Żywność dla zdrowia, http://www.zywnoscdlazdrowia.pl/01/index5.html, data dostępu: 11.06.2017
  4. Medycyna Praktyczna, http://www.mp.pl/artykuly/36953,zapytaj-eksperta-probiotyki, data dostępu: 11.06.2017
  5. Medycyna Praktyczna, http://dieta.mp.pl/zasady/117035,cholesterol, data dostępu: 11.06.2017