Cholesterol to miękka substancja o konsystencji podobnej do wosku, którą odnaleźć można we wszystkich zakamarkach ludzkiego ciała. Chociaż jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania człowieczego organizmu, w nadmiarze może okazać się dla niego poważnym zagrożeniem. To on bowiem stanowi podstawowy budulec płytek miażdżycowych, które zwężają lub całkowicie blokują tętnice, uniemożliwiając przepływ krwi i wywołując choroby serca oraz udary mózgu.

Skąd się bierze cholesterol?

Niezbędną dla utrzymania dobrej kondycji zdrowotnej ilość cholesterolu ludzki organizm produkuje samodzielnie (głównie w wątrobie, ale także we wszystkich jądrzastych komórkach). Oprócz tego cholesterol wchłaniany jest z pożywienia pochodzenia zwierzęcego – mięsa (w tym także drobiowego) oraz pełnotłustych produktów mlecznych. Im bardziej bogata w tłuszcze nasycone i tłuszcze trans (utwardzone oleje roślinne) dieta, tym więcej cholesterolu produkuje wątroba. Normy cholesterolu całkowitego określają jego maksymalny prawidłowy poziom w wysokości 180-200 mg/dl. Wynik pomiędzy 200-239 mg/dl opisuje się jako poziom podwyższony, natomiast przekraczający 240 mg/dl – jako wysoki[1].

Dobry i zły cholesterol

Na całkowity poziom cholesterolu składają się: cholesterol HDL, nazywany dobrym cholesterolem oraz cholesterol LDL, nazywany cholesterolem złym.

Cholesterol zły jest uważany za główną przyczynę powstawania złogów blokujących przepływ krwi w tętnicach oraz związanych z ich występowaniem chorób serca, udarów mózgu i chorób tętnic obwodowych. Jego poziom nie powinien przekraczać 100 mg/dl u osób z cukrzycą i ryzykiem chorób serca oraz 115 mg/dl u osób zdrowych. Za niebezpiecznie wysoki uważa się poziom cholesterolu wyższy niż 190 mg/dl[2].

Cholesterol dobry pomaga usuwać zły cholesterol LDL z tętnic, dlatego im wyższy jego poziom we krwi, tym lepiej. Za prawidłowy uważa się poziom powyżej 40 mg/dl, jednak najlepszą ochronę przed chorobami serca zapewnia poziom wyższy niż 60 mg/dl[3].

Kiedy i jak się badać?

Pierwsze badanie poziomu cholesterolu należy koniecznie przeprowadzić po ukończeniu 35. roku życia [4]. Osoby, które chorują na cukrzycę, choroby serca, przeszły udar, mają wysokie ciśnienie krwi lub przypadki chorób serca w rodzinie, powinny skontrolować poziom cholesterolu już po ukończeniu 20. roku życia. Jeżeli wynik jest prawidłowy, badanie powtarza się co 5 lat, natomiast jeśli poziom cholesterolu jest zbyt wysoki i wdraża się leczenie farmakologiczne, pacjent powinien być kierowany na badania każdego roku.

Kompletne badanie poziomu cholesterolu – lipidogram – określa poziomy: cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, cholesterolu HDL oraz trójglicerydów (lipidów właściwych).

Zazwyczaj wykonuje się je rano. W celu uzyskania poprawnych wyników, pacjent powinien powstrzymać się od spożywania posiłków i napojów innych niż woda już 9-12 godzin przed badaniem.

Jak utrzymać prawidłowy poziom lipidów?

Kluczowym czynnikiem, regulującym poziom cholesterolu we krwi, jest dieta. Redukując w niej tłuszcze nasycone i cholesterol, np. poprzez stosowanie produktów Benecol®, można znacznie obniżyć poziom cholesterolu. Dobrym pomysłem jest również 30 minut aktywności fizycznej dziennie, które jest w stanie podwyższyć poziom dobrego cholesterolu (HDL) i obniżyć poziom złego (LDL). Zmagający się z tym problemem powinni także zwrócić uwagę na swoją wagę i zrzucić zbędne kilogramy, jeżeli jest ich zbyt wiele.

[1] http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/magazine/issues/summer12/articles/summer12pg6-7.html
[2] ibidem
[3] ibidem
[4] http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000403.htm