Żyjąc w ciągłym biegu, mamy tendencję do ignorowania niektórych dolegliwości i bagatelizowania sygnałów, które wysyła do nas nasz organizm. Po macoszemu traktujemy szczególnie tak trywialny symptom, jak brak siły i energii oraz ciągłe uczucie senności. Wydaje nam się to naturalne – przecież po prostu dużo pracujemy, w weekend się wyśpimy i wszystko przejdzie. Bardzo często tak rzeczywiście się dzieje, ale jeśli taki stan się przedłuża, powinniśmy potraktować objawy poważnie. Jakie są najczęstsze przyczyny zmęczenia, które uniemożliwia nam codzienne funkcjonowanie?

Zmęczenie, senność, osłabienie – przyczyny

Najczęstszą, zupełnie naturalną reakcją na ciągłe zmęczenie i senność jest powzięcie poważnego zamiaru – wyspać się. Okazuje się jednak, że niedostatek snu nie zawsze leży u przyczyn naszego przemęczenia. Powody mogą być rozmaite: ogólnie można stwierdzić, że brak siły i energii oraz ciągłe uczucie senności są poważnymi zwiastunami zaburzeń funkcjonowania organizmu i ewentualnych niezdiagnozowanych schorzeń. Może się oczywiście zdarzyć, że po prostu nie dosypiamy i kilka dni odpoczynku oraz nadrabiania „sennych” zaległości pomoże. Jeśli jednak i po takim wypoczynku stan ciągłego zmęczenia i ospałości będzie się utrzymywać, jest to z pewnością powód do niepokoju.

Ospałość, zmęczenie, brak energii… Winowajca? Stres

To smutne, ale wydaje się, że w dzisiejszych czasach to właśnie nadmierny, przewlekły stres i stan ciągłego napięcia okazuje się najczęstszą przyczyną ogólnego wyczerpania organizmu. Mogą do tego prowadzić codzienne, pozornie nieznaczące wydarzenia, jak nieprzyjemna atmosfera w pracy czy notorycznie spóźniający się autobus. Skoro to tak banalne sytuacje, dlaczego mają na nas tak ogromny wpływ? To proste – w sytuacjach, które są dla nas niekomfortowe, kora nadnerczy wytwarza kortyzol, znany jako hormon stresu. Jeśli pojawia się on w naszym codziennym życiu w nadmiarze, odczuwamy osłabienie, zmęczenie czy nawet wyczerpanie. Istotna jest wówczas przede wszystkim regulacja wewnętrznego zegara biologicznego. Musimy zadbać o to, by kłaść się i wstawać z łóżka codziennie o tej samej porze. Ważny jest też relaks, który równoważyć będzie małe, nieprzyjemne przeżycia dnia codziennego.

Ciągła ospałość i zmęczenie – może to niedoczynność tarczycy?

Często u podłoża nadmiernej senności i uczucia wyczerpania leży niedoczynność tarczycy. Często zdarza się, że jest ona spowodowana przez chorobę Hashimoto. To schorzenie autoimmunologiczne, którego istotą jest przewlekły stan zapalny tarczycy. Może on – ale nie musi – doprowadzić do niedoczynności tarczycy. Obniżony poziom hormonów tarczycy, powodujący ospałość, zmęczenie, brak energii i ciągłe uczucie senności miewa też inne przyczyny, takie jak:

  • niedobór jodu,
  • zaburzenia pracy przysadki mózgowej,
  • stosowanie niektórych leków (np. antyarytmiczny amiodaron),
  • leczenie jodem promieniotwórczym,
  • skutki uboczne niektórych metod leczenia chorób nowotworowych, np. napromienianie klatki piersiowej w leczeniu nowotworu piersi,
  • wrodzona niedoczynność tarczycy.

Jeśli osłabienie i zmęczenie utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować się z endokrynologiem, by sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Niedoczynności tarczycy nie wolno lekceważyć – nieleczona może prowadzić do poważnych chorób serca i układu krążenia. W skrajnych przypadkach zaburzenia czynności tarczycy mogą powodować stany bezpośredniego zagrożenia życia: tzw. przełom tarczycowy i śpiączkę hipometaboliczną.

Senność i zmęczenie – przyczyny innej natury

Problemy z tarczycą i przewlekły stres to oczywiście nie jedyne możliwości, jeśli chodzi o przyczyny ciągłego zmęczenia. U podstaw takiego stanu rzeczy mogą leżeć także m.in.:

  • zakażenie wirusem HCV – wirusowego zapalenia wątroby typu C,
  • nadmiar kofeiny,
  • utajone choroby serca – np. będące powikłaniem po grypie zapalenie mięśnia sercowego,
  • bezdech senny, który często towarzyszy chrapaniu,
  • choroby płuc prowadzące do zwężenia oskrzeli – np. przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
  • anemia – niedobór hemoglobiny,
  • nietolerancje pokarmowe.

Jeśli senność, zmęczenie i ogólne osłabienie dają Ci się we znaki, nie lekceważ tego. Udaj się do lekarza rodzinnego i zrób wszystkie niezbędne badania.