Cukrzyca jest zaburzeniem metabolicznym, które polega na zbyt wysokim stężeniu glukozy we krwi, co w dłuższej perspektywie czasu może prowadzić do bardzo groźnych powikłań. Wyróżniamy różne typy cukrzycy, a najczęściej występującym jest cukrzyca typu 2. Na jej rozwój mają wpływ zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe, czyli otyłość. (1) Jak rozpoznać objawy cukrzycy i kto powinien regularnie się badać ze względu na przynależność do grupy ryzyka?

Cukrzyca – objawy, których nie można ignorować

Odpowiedź na pytanie: „jakie są objawy cukrzycy w jej wczesnym stadium?” nie zawsze jest prosta. Choroba ta rozwija się stopniowo i z początku zazwyczaj nie powoduje żadnych objawów. Dopiero w miarę postępu schorzenia możliwe jest zaobserwowanie zaburzeń zdrowotnych. Zwykle jako pierwsze objawy cukrzycy wymieniane są:

  • nadmierne pragnienie (czasem także zwiększony apetyt),
  • zmiana masy ciała (spadek lub przyrost),
  • częstsze oddawanie moczu (może być spowodowane infekcjami układu moczowego lub problemami z nerkami),
  • osłabienie, zmęczenie, rozdrażnienie,
  • zaburzenia widzenia,
  • problemy z gojeniem się ran,
  • nudności,
  • infekcje skórne,
  • ciemnienie skóry w okolicach fałdów skórnych,
  • zmieniony zapach oddechu, który może być słodki lub mieć aromat amoniaku,
  • drętwienie lub mrowienie dłoni i stó (2)

Nie oznacza to jednak, że każdy chory na cukrzycę będzie miał wszystkie wymienione objawy, gdyż ich pojawienie się zależy od stopnia zaawansowania choroby.

Niektóre oznaki cukrzycy są typowe tylko dla mężczyzn. Niepokojącymi sygnałami są w tym przypadku:

  • problemy z erekcją,
  • opóźniony wytrysk,
  • niski poziom testosteronu,
  • zmniejszony popęd seksualny.

Jak rozpoznać cukrzycę, czyli kto powinien pamiętać o regularnych badaniach?

Fakt, że odczuwasz zwiększone pragnienie, musisz częściej korzystać z toalety albo ubyło Ci kilka kilogramów, nie musi wskazywać na cukrzycę, bo objawy te mogą być związane z innymi problemami zdrowotnymi. Z drugiej strony choroba może rozwijać się podstępnie i nie powodować żadnych objawów. Dlatego Polskie Towarzystwo Diabetologiczne wyszczególniło grupy zwiększonego ryzyka cukrzycy. Osoby, które zauważyły u siebie wczesne objawy cukrzycy, powinny udać się po skierowanie na badanie stężenia glukozy we krwi, natomiast wszyscy znajdujący się z grupie ryzyka powinni przeprowadzać takie badania regularnie (raz do roku) bez względu na to, czy mają oznaki cukrzycy, czy nie.

Do grup ryzyka należą osoby:

  • z nadwagą lub otyłością,
  • w których rodzinie występuje cukrzyca (chorzy rodzice, rodzeństwo),
  • mało aktywne fizycznie,
  • u których wcześniejsze badanie wykazało stan przedcukrzycowy,
  • z nadciśnieniem tętniczym,
  • z dyslipidemią (mówimy o niej, gdy poziom cholesterolu HDL wynosi < 40 mg/dl (< 1,0 mmoll), natomiast triglicerydów > 150 mg/dl (>1,7 mmol/l),
  • ze schorzeniem układu sercowo-naczyniowego,
  • ponadto kobiety, które przeszły cukrzycę ciążową, urodziły dziecko o masie ciała powyżej 4 kg lub mają zespół policystycznych jajników

Osoby po ukończeniu 45. roku życia powinny zgłaszać się na badania raz na 3 lata.

Czasami przynależność do danej grupy etnicznej także stanowi czynnik ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. Rdzenni mieszkańcy Ameryki, osoby, które pochodzą z subkontynentu indyjskiego oraz Karaibów są bardziej narażone na tę chorobę, niż rasa biała, dlatego powinny corocznie badać poziom stężenia glukozy we krwi. (3,4)

Jeśli badanie potwierdzi cukrzycę, konieczne jest rozpoczęcie leczenia. Choć często konieczne są leki, bardzo ważną rolę w radzeniu sobie ze zbyt wysokim stężeniem glukozy odgrywają także dieta i aktywność fizyczna. Ponadto ważne jest uporanie się z czynnikami ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego (nieprawidłowy poziom cholesterolu, triglicerydów, nadciśnienie, nadmierna masa ciała). (1)

Źródła:

  1. Katra B. Cukrzyca typu 2. https://www.mp.pl/cukrzyca/cukrzyca/typ2/65891,cukrzyca-typu-2. Data dostępu: 12.03.2018.
  2. Cunha J.P. Diabetes Symptoms in Men: 4 Different Signs. https://www.medicinenet.com/diabetes_symptoms_in_men/article.htm#what_is_diabetes_what_are_the_types_of_diabetes. Data dostępu: 12.03.2018.
  3. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Praktyczna 2017, t.3, suplement A.
  4. Czynniki ryzyka cukrzycy typu 2. http://cukrzycapolska.pl/cukrzyca-typu-2/czynniki-ryzyka-cukrzycy-typu-2/. Data dostępu: 12.03.2018.