Wrodzone wady serca są najczęstszym rodzajem wad wrodzonych – według szacunkowych danych dotyczą 0,6-0,8% żywo urodzonych dzieci. (1) Dla rodziców maluszka wiadomość o chorobie zawsze wiąże się ze stresem i niepokojem o jego zdrowie i życie.

Na szczęście dziś wady są wykrywane bardzo szybko i istnieje wiele metod pozwalających na ich leczenie. Które z wad serca u noworodków są najczęstsze i jak wygląda ich leczenie?

Jakie są przyczyny wad serca u dzieci?

Większość wad serca rozwija się na początku ciąży i ich powody nie są do końca znane. Do czynników ryzyka urodzenia malucha z wadą zaliczane są ewentualne choroby matki (m.in. cukrzyca), przyjmowanie w trakcie ciąży niektórych leków (dlatego już na etapie planowania ciąży należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych na stałe lekach oraz wstrzymać się od brania jakichkolwiek środków bez konsultacji), picie alkoholu i palenie papierosów.

Schorzenia serca mogą być też dziedziczone, czasami występują wraz z chorobą genetyczną, np. zespołem Downa. (2)

Które wrodzone wady serca występują najczęściej?

Istnieje bardzo wiele rodzajów wrodzonych wad serca, diagnozowanych u dzieci. Niektóre choroby wynikają z nieprawidłowości w strukturze serca, inne dotyczą zaburzeń jego pracy.

Jednak aż co piątą z nich jest ubytek przegrody międzykomorowej, który może występować samodzielnie lub wraz z innymi wadami. Defekt ten polega na braku fragmentu przegrody oddzielającej komory.

Do innych częstych wad należą: ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, przetrwały przewód tętniczy (Botalla), przełożenie dużych naczyń, zwężenie aorty, tetralogia Fallota, zwężenie zastawki pnia tętnicy płucnej.

Zdarzają się przypadki urodzenia malucha z sercem jednokomorowym – wada ta polega na pełnym rozwinięciu tylko jednej komory serca, podczas gdy druga albo nie jest w pełni rozwinięta, albo ma jedynie szczątkowy charakter. (3)

Wrodzone choroby serca – jakie dają objawy?

Poważna wrodzona wada serca u dziecka zazwyczaj zostaje zdiagnozowana wkrótce po przyjściu malucha na świat lub podczas pierwszych miesięcy życia.

Wśród objawów, które mogą o niej świadczyć, wymieniane są:

  • bladoszary lub niebieskawy odcień skóry,
  • przyspieszony, gwałtowny oddech,
  • pochrząkiwanie podczas oddychania,
  • obrzęk nóżek, brzuszka i okolic oczu,
  • duszność pojawiająca się podczas karmienia, problemy z przybieraniem na masie ciała. (2)

Jeśli wada serca nie jest bardzo poważna, z początku może nie dawać żadnych objawów. Wówczas zostaje zdiagnozowana dopiero, gdy dziecko trochę podrośnie. Do wyraźnych sygnałów, które mogą wynikać z wrodzonej wady serca, należą:

  • łatwe męczenie się i trudności z oddychaniem podczas aktywności,
  • puchnięcie dłoni, kostek i stóp. (2)

Każdy niepokojący objaw należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem.

W jaki sposób leczone są wrodzone wady serca u dzieci?

Dziś, kiedy wiedza medyczna jest tak zaawansowana, istnieje wiele możliwości leczenia wad serca nawet u bardzo malutkich dzieci. Gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych skutków, lekarze mogą zadecydować o operacji, w skrajnych przypadkach przeprowadzany jest przeszczep serca.

Bardzo często maluch, który urodził się z wadą serca, wymaga rehabilitacji i jest narażony na problemy neurologiczne, ruchowe, rozwojowe, a także psychologiczne. (4) Zawsze ważna jest cierpliwość i stały kontakt ze specjalistami opiekującymi się dzieckiem.

To, w jakim stopniu dziecko da się wyleczyć i czy będzie mogło zwyczajnie funkcjonować, zależy od danego przypadku i rodzaju schorzenia, jednak pamiętaj, że wada serca nie musi być wyrokiem.

Źródło:

  1. Malec E. i wsp. Dziecko z wadą serca – poradnik dla rodziców. Fundusz Serce Dziecka przy Fundacji im. Diny Radziwiłłowej Warszawa, 79-180
  2. Congenital heart defects in children.http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/congenital-heart-defects/basics/symptoms/con-20034017 Data dostępu: 14.06.2017
  3. Wady serca.http://www.sercedziecka.org.pl/akademia/wady-serca/wady-serca.html Data dostępu: 14.06.2017
  4. http://www.sercedziecka.org.pl/akademia/wady-serca/rehabilitacja.htmlData dostępu: 14.06.2017