W przebiegu choroby wieńcowej dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego w wyniku zwężenia tętnic wieńcowych i ograniczenia przepływu przez nie krwi. Stan prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komórek mięśnia sercowego. Gdy światło naczynia zostanie całkowicie zamknięte, komórki zaczynają obumierać. Za zaburzenia drożności tętnic wieńcowych odpowiadają zwykle zmiany miażdżycowe. (1,2)

Blaszka miażdżycowa w chorobie wieńcowej

Choroba niedokrwienna serca, zwana także chorobą wieńcową, oznacza stan niedokrwienia mięśnia sercowego. Krew dostarcza sercu niezbędne składniki odżywcze i tlen. Zwężenie naczyń wieńcowych wiąże się z niewystarczającym dopływem krwi do komórek serca, zaburzeniem ich pracy, a w przypadku zablokowania tętnicy – obumieraniem. (1,2).

Z reguły u podstaw patologii leżą blaszki miażdżycowe złożone przede wszystkim z cholesterolu, który gromadzi się w ścianach naczyniowych. Istnieje szereg czynników, które zwiększają ryzyko zmian miażdżycowych – w tym otyłość, siedzący tryb życia, nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu i wysokie stężenie „złego” cholesterolu LDL. (1)

Blaszki miażdżycowe mają skłonność do pękania – gdy powstanie zakrzep, może spowodować całkowite zamknięcie naczynia wieńcowego, zatrzymanie przepływu przez nie krwi i zawał mięśnia sercowego. (1,3)

Osoby z chorobą niedokrwienną serca muszą przebywać pod stałą kontrolą lekarską. Specjalista ustala optymalną terapię. Zazwyczaj jednym z najistotniejszych elementów postępowania niefarmakologicznego jest dieta, systematyczna aktywność fizyczna i unormowanie masy ciała.(1,2)

Dieta w chorobie niedokrwiennej serca

Pacjenci z chorobą wieńcową powinni ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych (nasyconych kwasów tłuszczowych). Lepiej zatem zrezygnować z tłustych produktów mlecznych, tłustych mięs i wędlin, a także masła. (4)

Do smarowania pieczywa można stosować Benecol® z oliwą z oliwek ze stanolami roślinnymi, które pomagają zmniejszyć stężenie „złego” cholesterolu we krwi i uregulować gospodarkę lipidową organizmu.

Do diety należy włączyć natomiast jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które pomagają zmniejszyć stężenie „złego” cholesterolu LDL, a także wspierają funkcjonowanie układu immunologicznego i prace mózgu. Warto wzbogacić menu w oleje roślinne (rzepakowy, sojowy, lniany, kukurydziany) oliwę z oliwek i ryby morskie. Zaleca się spożywać ryby co najmniej 2 razy w tygodniu (4).

Należy zwiększyć spożycie warzyw i owoców, które zawierają także witaminy, składniki minerale i inne związki antyoksydacyjne. Najlepiej dodawać porcję sałatek i surówek do każdego posiłku. Zaleca się jeść częściej, ale przyrządzać sobie mniejsze porcje (optymalnie 5 posiłków dziennie). (5)

Co jeść, czego unikać?

Dieta w chorobie wieńcowej nie może pominąć produktów bogatobłonnikowych. Włókno pokarmowe wspomaga prawidłowy przebieg procesów metabolicznych, wpływa na zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego i „złego” cholesterolu LDL.

Dobrymi źródłami błonnika są produkty zbożowe, w tym ciemne pieczywo z pełnego przemiału, a także razowe makarony, brązowy ryż i grube kasze. Włókno pokarmowe znaleźć można też w owocach i warzywach, zwłaszcza strączkowych (jak groch, fasola, soczewica). (4,5)

Dieta w chorobie niedokrwiennej serca powinna dostarczać odpowiednie ilości białka – warto włączyć do menu chude przetwory mleczne. Białko zawarte jest również w warzywach strączkowych i rybach. (4)

Należy zredukować spożycie soli kuchennej – ograniczyć do minimum dodawanie soli do potraw (warto doprawiać je ziołami – zielonymi lub suszonymi), nie wolno dosalać dań na talerzu, poza tym powinno się unikać produktów typu: kiszone ogórki, kiszona kapusta, wędzone ryby, fast foody, konserwy. Lepiej zrezygnować ze słodyczy. (4,5)

Na „czarnej liście” muszą znaleźć się papierosy i alkohol. (4).

Przyrządzając potrawy, należy wybierać techniki obróbki termicznej, które nie wymagają dodawania tłuszczu. Można gotować, dusić, piec w piekarniku w rękawie itp. Niewskazane jest smażenie, zwłaszcza na głębokim tłuszczu. (4,5)

Dietę w chorobie wieńcowej należy skonsultować z lekarzem.

Źródła:

  1. Kopeć G. Zasady leczenia choroby wieńcowej. https://chorobawiencowa.mp.pl/leczenie/77371,zasady-leczenia-choroby-wiencowej. Data dostępu: 18.05.2018
  2. Kopeć G. Choroba wieńcowa. http://chorobawiencowa.mp.pl/informacje/definicje/62029,co-to-jest-choroba-wiencowa. Data dostępu: 18.05.2018
  3. Kopeć G. Zawał serca. https://chorobawiencowa.mp.pl/zawal/62035,zawal-serca.Data dostępu 18.05.2018
  4. Sobień B., Kopeć G. Najważniejsze zasady prawidłowego żywienia. https://chorobawiencowa.mp.pl/zapobieganie/62101,najwazniejsze-zasady-prawidlowego-zywienia. Data dostępu: 18.05.2018
  5. Kopeć G. Dieta dla serca. Rozm. przepr. Müller M. http://chorobawiencowa.mp.pl/wywiady/66210,dieta-dla-serca. Data dostępu: 18.05.2018