Empatia – to zdolność do współodczuwania i rozumienia myśli, uczuć czy stanów, w jakich znajdują się inne osobyCzłowiek empatyczny potrafi spojrzeć na dany problem z perspektywy osoby, której ten problem dotyczy, a nie jedynie własnej.(1) Na czym jeszcze polega empatia, dlaczego jest potrzebna, a kiedy może stać się pułapką?

Co to znaczy być człowiekiem empatycznym?

Mniej więcej każdy z nas wie, co to jest empatia. Osoba empatyczna potrafi wyobrazić sobie stan psychiczny i sytuację, w jakiej pozostaje inna osoba, przez co może lepiej ją zrozumieć. Dzięki temu pomoc, jaką okazuje, wypływa z wewnętrznej potrzeby i woli, a nie dlatego, że odczuwa przymus lub robi to „z litości”.

Choć z jednej strony ludzie z upływem lat często stają się bardziej skoncentrowani na sobie i mają potrzebę pielęgnowania swojej indywidualności, natura wyposażyła nas w narzędzia pomagające budować silne więzi międzyludzkie.

Badania naukowe wykazały, że ludzie oraz wiele społecznych gatunków zwierząt (szczególnie ssaki naczelne), są istotami wyposażonymi w tzw. neurony lustrzane. To właśnie dzięki nim możliwe jest odczytywanie i naśladowanie sygnałów wysyłanych przez inne jednostki, takich jak wyraz twarzy i język ciała. To zaś pobudza w nas empatyczne myśli i zachowania.(1)

Typowe cechy osoby empatycznej

Wiesz już, co to znaczy empatia – bez niej trudno wyobrazić sobie stosunki międzyludzkie, bo przecież każdy z nas czasami potrzebuje pomocy, wsparcia i zrozumienia. Choć empatyczna osoba jest obdarzona szeregiem pozytywnych cech, czasami jednak kryształowy charakter może okazać się pułapką.

Psychiatra Judith Orloff wymienia typowe cechy ludzi empatycznych zwracając jednocześnie uwagę, że niektóre z nich mogą być się destrukcyjne.

Są nimi:

  • nadmierna wrażliwość,
  • intensywne odczuwanie i „chłonięcie” emocji innych osób,
  • unikanie tłumów i skłonność do introwersji,
  • wysoka intuicyjność,
  • skłonność do poczucia przytłoczenia w intymnych relacjach z ludźmi (przez co osoba empatyczna może zacząć ich unikać),
  • wyostrzone zmysły (często takie czynniki, jak hałas, intensywne zapachy albo nadmierna gadatliwość innych osób mogą wzbudzać dużą nerwowość),
  • dawanie z siebie zbyt wiele – chociaż empatyczny charakter to wielkie serce, osoba nim obdarzona wciąż pragnie ratować świat – napotkany po drodze bezdomny, płaczące dziecko czy przyjaciel, który ma kłopoty – każdej z tych osób chce dać coś od siebie, co na dłużą metę może być bardzo wyczerpujące.(2)

Negatywny aspektem bycia osobą empatyczną jest także narażenie na wpływ tzw. wampirów energetycznych – dla nich ciepła, otwarta i skora do słuchania osoba jest idealną ofiarą, którą pozbawiają energii i wewnętrznego spokoju.(2)

Jak pozostać empatycznym, ale zachować rozsądne granice?

Jeśli jesteś osobą, dla której ważne jest okazywanie wsparcia i zrozumienia innym, masz cechy godne podziwu. Jednak, gdy zdarza Ci się odczuwać stres, zmęczenie i przeciążenie cudzymi problemami, to znak, że bierzesz na siebie zbyt wiele.

Co możesz dla siebie zrobić? Słuchaj swojej intuicji – osoby empatyczne często mają świadomość, że stały się ofiarą wampira energetycznego – jeżeli Ty też masz takie poczucie, postaraj się zdystansować do osoby, która ma na Ciebie negatywny wpływ.

Ponadto nie ma nic złego w tym, że czasami masz ochotę pobyć w samotności i skupić się na sobie. Tym, co jest w stanie skutecznie „naładować baterie” człowieka empatycznego, jest odpoczynek na łonie natury, dlatego wyjazd nad morze, jezioro albo w góry będzie dla Ciebie doskonałym sposobem na oderwanie się od problemów świata.(2)

Źródła:

  1. Empathy. https://www.psychologytoday.com/intl/basics/empathy Data dostępu: 11.05.2018
  2. Orloff J. 10 Traits Empathic People Share. https://www.psychologytoday.com/us/blog/emotional-freedom/201602/10-traits-empathic-people-share Data dostępu: 11.05.2018