Kamica pęcherzyka żółciowego jest jedną z częściej stwierdzanych chorób układu pokarmowego w naszej populacji. Szacuje się, że choruje na nią nawet co piąta osoba! W większości przypadków nie powoduje jednak wystąpienia żadnych objawów, przez co nie jesteśmy świadomi istnienia problemu.

Jak tworzą się kamienie w pęcherzyku żółciowym? Jak im zapobiegać? Co zrobić w przypadku wystąpienia objawów? Jak leczy się kamicę pęcherzyka żółciowego? (1,2)

Czym jest pęcherzyk żółciowy?

Pęcherzyk żółciowy, nazywany często potocznie woreczkiem żółciowym, to narząd leżący w okolicy wątroby. Jego zadaniem jest magazynowanie żółci, czyli wydzieliny uczestniczącej w trawieniu tłuszczów, produkowanej właśnie przez wątrobę.

Oznacza to, że w czasie głodu jest ona przechowywana w obrębie pęcherzyka, a po przyjęciu pokarmu pod wpływem jednego z hormonów, cholecystokininy, zostają zainicjowane skurcze pęcherzyka, aby opróżnił się ze swojej zawartości i umożliwił trawienie. (1,2)

Skąd się biorą kamienie w pęcherzyku żółciowym?

Kamienie żółciowe tworzą się na skutek wytrącania się z żółci niektórych z jej składników. Najczęściej jest to cholesterol lub bilirubina. Kamienie cholesterolowe tworzą się zwykle w następstwie wątrobowego zwiększenia produkcji i wydzielania cholesterolu.

Szczególnie predysponowane do wystąpienia tego typu kamicy są kobiety po 40. roku życia, z nadwagą i otyłością. Nie bez znaczenia są także czynniki genetyczne i choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca czy hipertrójglicerydemia.

Narażone na wystąpienie kamicy są także ciężarne i pacjentki stosujące leczenie hormonalne, np. doustną antykoncepcję czy hormonalną terapię zastępczą. (1,2)

Kamienie barwnikowe, powstające najczęściej na skutek wytrącania się bilirubiny, stwierdza się zwykle u pacjentów z niedokrwistością będącą efektem rozpadu krwinek, marskości wątroby czy jednej z zapalnych chorób jelit, choroby Leśniowskiego-Crohna. (1,2)

Jak objawia się kamica pęcherzyka żółciowego?

Aż u 80% pacjentów kamica pęcherzyka żółciowego nie powoduje wystąpienia jakichkolwiek objawów. Pozostali doznają napadowych bólów brzucha, czyli ataków tzw. kolki żółciowej.

Ból pojawia się nagle, często po spożyciu tłustego pokarmu i jest efektem wzrostu ciśnienia w pęcherzyku żółciowym na skutek przytkania przez kamień przewodu pęcherzykowego, przez który wypływa żółć.

Ból lokalizuje się w prawym podżebrzu i trwa z reguły około 30 minut. Mogą mu towarzyszyć nudności i wymioty. Bezwzględnie należy zgłosić się do lekarza, jeśli ból utrzymuje się powyżej 5 godzin, ponieważ może to świadczyć o ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych. (1,2)

Kamicę pęcherzyka żółciowego diagnozuje się przede wszystkim na podstawie badania USG. Można za jego pomocą uwidocznić kamienie u aż 95% pacjentów. W innym razie, jeśli istnieją uzasadnione podejrzenia, że chory ma kamicę pęcherzyka, ale nie udało się zobrazować kamieni w badaniu USG, wykonuje się rezonans magnetyczny jamy brzusznej. (1,2)

Leczenie kamicy pęcherzyka żółciowego

Podczas ataku kolki nerkowej kluczowe jest podanie środków przeciwbólowych, takich jak ibuprofen czy ketoprofen. Równocześnie pacjent powinien przyjąć leki rozkurczowe, aby zmniejszyć ciśnienie w pęcherzyku żółciowym. Są to preparaty zawierające np. drotawerynę.

Trzeba jednak zaznaczyć, że leczenie to ma charakter doraźny, a napady kolki będą się powtarzały. Jedynym sposobem zwalczenia problemu jest zabieg usunięcia pęcherzyka żółciowego, czyli cholecystektomia. (1,2,3)

Cholecystektomię przeprowadza się obecnie najczęściej laparoskopowo, co jest rozwiązaniem znacznie mniej obciążającym dla pacjenta niż inne metody. Nie zmaga się on z dolegliwościami bólowymi po operacji i szybciej wraca do swojej codziennej aktywności. U osób z przeciwwskazaniami do zabiegu laparoskopowego przeprowadza się operację metodą otwartą.(1,2,3)

Czy można zapobiec kamicy pęcherzyka żółciowego?

Podstawową formą zapobiegania kamicy pęcherzyka żółciowego jest zdrowy styl życia. Należy regularnie uprawiać sport i zadbać o właściwą dietę, by zminimalizować ryzyko wystąpienia nadwagi, otyłości, ale także cukrzycy czy hipertrójglicerydemii. (1,2)

Należy także zadbać o parametry naszej gospodarki tłuszczowej i od czasu do czasu wykonać badanie profilu lipidowego, polegające na oznaczeniu stężeń cholesterolów całkowitego, HDL i LDL, a także trójglicerydów w surowicy krwi.

W przypadku stwierdzenia odchyleń powinniśmy dążyć do ustabilizowania poziomów. Osiąga się to przede wszystkim odpowiednią dietą, ale możemy także wspomagać się produktami zawierającymi stanole roślinne o działaniu obniżającym stężenia cholesterolu, takimi jak produkty do smarowania pieczywa Benecol.

Pamiętajmy jednak, że przy znacznym podwyższeniu stężeń cholesterolu czy trójglicerydów niezbędne jest włączenie leczenia farmakologicznego. (1,2,)

Źródła:

  1. Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s: 1105-1110
  2. Małecka-Panas E., Daniel P., Kamica żółciowa. https://gastrologia.mp.pl/choroby/pecherzyk/50809,kamica-zolciowa. Data dostępu: 13.05.2018
  3. Kozicki I., Kamica pęcherzyka żółciowego – kogo operujemy i dlaczego.https://www.mp.pl/chirurgia/wytyczne-przegladowe/126320,kamica-pecherzyka-zolciowego-kogo-operujemy-i-dlaczego. Data dostępu: 13.05.2018
PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułZaburzenia wzroku a cholesterol