Ból zęba to bardzo częsta, a jednocześnie niezwykle uporczywa dolegliwość, uniemożliwiająca nam codzienne funkcjonowanie. Jego przyczyną jest najczęściej stan zapalny związany z ubytkami szkliwa i zębiny.

Każdy ból zęba powinien nas skłonić do wizyty u stomatologa. Jak jednak poradzić sobie w domowym zaciszu do czasu wizyty u specjalisty? (1,4)

Skąd się bierze ból zęba?

Najczęściej ból zęba jest objawem stanu zapalnego, do którego dochodzi na skutek ubytków w szkliwie i zębinie. Do tego zjawiska przyczynia się próchnica, czyli bakteryjna choroba tkanek, powodująca demineralizację substancji nieorganicznych budujących ząb. (3,4)

Stan zapalny wszystkich tkanek wygląda bardzo podobnie. Dochodzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych okolicznej skóry czy błony śluzowej, przez co staje się ona zaczerwieniona, obrzęknięta. Sprzyja to wystąpieniu dolegliwości bólowych, np. przewlekłego bólu zęba. (3,4)

Z drugiej strony ból może być spowodowany obecnością otwartych kanalików zębowych, co ułatwia wnikanie przez nie resztek jedzenia do wnętrza zęba. To wówczas ból ma charakter ostry, krótkotrwały i nagły i jest związany ze spożyciem pokarmu zimnego, gorącego czy słodkiego. (3,4,)

Domowe sposoby na ból zęba

O ile ostry, krótkotrwały ból zęba nie wymaga z reguły leczenia w warunkach domowych, bo samo unikanie danego pokarmu pozwala uniknąć przykrych dolegliwości, o tyle zapalny ból przewlekły dezintegruje naszą codzienność. (3,4,)

Najprostszym domowym sposobem walki z bólem zęba są zimne okłady. Trzeba je jednak przygotować we właściwy sposób, w innym razie można doprowadzić nawet do odmrożeń skóry twarzy! Woreczek z lodem czy mrożonka muszą być zawsze owinięte w materiał, co pozwoli temu zapobiec.

Oczywiście można sięgnąć także po specjalistyczne okłady wielokrotnego użytku, dostępne w większości aptek. W zależności od indywidualnych potrzeb można je chłodzić lub podgrzewać. (3,4,)

W przypadku bólu zęba można też wypróbować naturalne lub syntetyczne środki o działaniu odkażającym, które pomagają pozbyć się chorobotwórczych drobnoustrojów. Są to np. okłady zęba ząbkami czosnku czy wacikiem nasączonym olejkiem goździkowym. Wśród syntetycznych środków można natomiast sięgnąć po aerozole zawierające oktenidynę czy benzydaminę. (2,3,4)

Po jakie leki sięgnąć w domowym zaciszu w przypadku bólu zęba?

Niestety w większości przypadków takie domowe sposoby nie wystarczają do całkowitego pozbycia się bólu zęba. Oczywiście należy wówczas umówić się na wizytę u stomatologa, który dokładnie oceni problem i wdroży odpowiednie leczenie. Jak jednak przetrwać do wizyty, która ma odbyć się za dzień czy dwa? Należy sięgnąć po środki przeciwbólowe dostępne bez recepty. (2,4)

Pacjenci wybierają z reguły paracetamol o działaniu przede wszystkim przeciwbólowym lub niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen czy ketoprofen, które działają zarówno przeciwbólowo, jak i przeciwzapalnie.

Pamiętajmy jednak, by stosować się do dostępnych w ulotkach zaleceń dotyczących dawkowania tych środków.

Co ważne, zwracajmy uwagę, jaką substancję czynną zawierają dane preparaty. Jej nazwa mieści się w nawiasie pod nazwą handlową na opakowaniu i ulotce każdego leku. Czasem leki o zupełnie różnie brzmiących nazwach zawierają tę samą substancję leczniczą, co może zwiększać ryzyko przedawkowania. (2,4)

Kiedy udać się do stomatologa?

Praktycznie każdy ból zęba jest wskazaniem do wizyty u stomatologa. Domowe sposoby leczenia pozwalają jedynie doraźnie pozbyć się dolegliwości, ale główny problem, czyli ubytek i stan zapalny, pozostaje.

Nie wolno w nieskończoność przyjmować leków przeciwbólowych bez podjęcia właściwego leczenia, tłumacząc się np. brakiem czasu, ponieważ może dojść do poważnych powikłań.

Mogą być one miejscowe, zlokalizowane w obrębie czaszki, ale także ogólnoustrojowe, gdyż namnażające się drobnoustroje mogą wędrować z biegiem krwi i stać się przyczyną odległych powikłań.

Nieleczone zęby są tzw. ogniskami siejącymi i np. przed poważnymi zabiegami operacyjnymi czy przeszczepami wymagane jest wyleczenie całego uzębienia. Najpoważniejszą możliwą konsekwencją zaniedbań jest posocznica – stan zagrożenia zdrowia i życia. (1,3,4)

Źródła:

  1. Pod red. Gajewski P., Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s: 2265-2266
  2. Pod red. Mutschler E., Farmakologia i toksykologia, wyd. Medpharm Polska, Wrocław 2013., 244-262
  3. Hassmann-Poznańska E., Ból w obrębie twarzy. https://pediatria.mp.pl/objawy/75088,bol-w-obrebie-twarzy. Data dostępu: 12.05.2018
  4. Czerniuk M.R., Przewlekły stan zapalny tkanek przyzębia w obrębie szczęki jako potencjalne ognisko infekcji – opis przypadku. Część I, Kardiologia po dyplomie, 09.2009, tom 8, s: 98-102.