Zgaga objawia się uczuciem palenia i pieczenia za mostkiem, czasem promieniującym do gardła. U podstaw dolegliwości leży nieprawidłowe cofanie się treści pokarmowej i kwasu solnego z żołądka do przełyku.

Niestety, nabłonek przełyku nie jest przystosowany do kontaktu z substancją tak drażniącą, stąd nieprzyjemne doznania ze strony tego odcinka przewodu pokarmowego.

Jak radzić sobie ze zgagą? Czy domowe sposoby wystarczą, by zwalczyć przykry objaw? Kiedy konieczna jest wizyta u lekarza? (1,2)

Zgaga – objaw chorobowy?

W większości przypadków zgaga jest manifestacją choroby refluksowej przełyku (ChRP), której towarzyszy szereg objawów przełykowych – prócz palenia i pieczenia za mostkiem, również cofanie się treści żołądkowej do przełyku.

Jednak u pewnej grupy pacjentów cierpiących na zgagę ChRP się nie rozwija – nie stwierdza się u nich zmian na błonie śluzowej – czyli charakterystycznych objawów zapalenia przełyku. (1)

Osobom cierpiącym na zgagę (zwłaszcza jeśli dolegliwość ma charakter przewlekły i nawracający) zaleca się konsultację z lekarzem. Nie wolno zapominać, że objawy w okolicy mostka łatwo zinterpretować nieprawidłowo – zdarza się, że to groźne dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego, które wymagają szybkiego rozpoznania i wdrożenia leczenia.

Warto również zastanowić się w jakich okolicznościach pojawiają się dolegliwości. Objawy w przebiegu choroby niedokrwiennej serca często wiążą się z wysiłkiem fizycznym. Jednak jeśli mamy choćby cień niepewności, lepiej nie zwlekać i zasięgnąć porady specjalisty. (1)

Na badania diagnostyczne, w tym endoskopowe, kieruje się zwykle pacjentów po 40. roku życia (ale nie tylko). Dzięki nim można ocenić stopień zaawansowania zmian w błonie śluzowej oraz wykluczyć inne (potencjalne) nieprawidłowości. (1)

Osoby, którym zgaga daje się we znaki, powinny przede wszystkim zwrócić uwagę na związek dolegliwości z rodzajem przyjmowanych pokarmów. Niektóre z nich mogą przyczyniać się do ujawnienia i nasilenia objawu – warto wykluczyć je z diety. (1)

Jak zapobiegać i walczyć ze zgagą?

Pamiętajmy: wystąpieniu zgagi sprzyja schylanie się, spożywanie kolacji o późnej porze, przyrządzanie sobie zbyt obfitych posiłków. Co robić, by unikać przykrej dolegliwości?

Lepiej jeść częściej, ale mniej – przygotowywać sobie nieduże porcje, a ostatni posiłek najpóźniej spożyć 2-3 godziny przed snem. Zaleca się zrezygnować z ostrych, mocno przyprawionych dań, unikać czekolady, kawy, owoców cytrusowych i gazowanych napojów. Niewskazane są również pokarmy ciężkostrawne, tłuste, zwłaszcza bogate w tłuszcze pochodzenia zwierzęcego.

Należy unikać tytoniu i alkoholu, a także prac w pozycji wymuszonej i ciasnych, niewygodnych ubrań. Warto spać z uniesioną głową, tzn. z wezgłowie łóżka unieść o kilkanaście centymetrów. Osobom otyłym lub z nadwagą ulgę przynieść może unormowanie masy ciała. (2)

W aptece są dostępne leki bez recepty, które zobojętniają sok żołądkowy. Zwykle w ich składzie znaleźć można związki glinu, wapnia, magnezu, kwas alginowy, które mogą chwilowo łagodzić dolegliwości. Jednak nie powinno się przyjmować ich dłużej bez konsultacji z lekarzem. (2)

Z wizytą u lekarza z pewnością nie powinny zwlekać osoby z uporczywymi objawami zgagi, które nasilają się (a domowe sposoby nie przynoszą poprawy). Pilnej oceny lekarskiej wymagają pacjenci, u których pojawiają się tzw. objawy alarmowe, jak zaburzenia połykania, dolegliwości bólowe towarzyszące połykaniu, spadek masy ciała, krwawienia z przełyku. (2)

Źródła:

  1. Zych W. Zgaga. https://gastrologia.mp.pl/objawy/50665,zgaga. Data dostępu: 18.05.2018
  2. Małecka-Panas E., Mokrowiecka A. Choroba refluksowa przełyku (refluks). https://gastrologia.mp.pl/choroby/przelyk/50731,choroba-refluksowa-przelyku-refluks. Data dostępu: 18.05.2018