Pływanie jest jedną z najbardziej popularnych form aktywności, które uprawia się rekreacyjnie. Wysiłek fizyczny tego rodzaju wywiera szeroki wpływ na cały organizm, pełni role profilaktyczne, korekcyjne lub lecznicze.

To sport dostępny dla każdego, który można uprawiać praktycznie przez całe życie. Liczne korzyści, jakie z niego płyną, wynikają przede wszystkim ze specyfiki środowiska wodnego, w którym siła wyporu umożliwia wykonywanie ruchów zupełnie innych niż na lądzie. (1,2)

Pływanie – aktywność dla każdego

Ćwiczenia w wodzie różnią się od wszystkich innych aktywności. Dlaczego? Przede wszystkim można tu bezpośrednio „odczuć” prawo Archimedesa, które mówi, że na każde ciało zanurzone w płynie działa siła wyporu – pionowa i skierowana ku górze, równa ciężarowi wypartej wody, która jest wypadkową wszystkich sił parcia płynu na zanurzony przedmiot. (2)

Pływanie na basenie można uprawiać o każdej porze roku i w każdym wieku – od niemowlęctwa do starości. To jedna z tych form ruchu, które szczególnie korzystnie wpływają na zdrowie. Długotrwałe, intensywne ćwiczenia pozytywnie modyfikują reakcje układu krążenia na wysiłek.

Co więcej, środowisko wodne często jest szansą na ruch dla osób, które na lądzie poruszają się w sposób ograniczony (z powodu niepełnosprawności, kontuzji, schorzeń). (2,3)

Wpływ pływania na układ krążenia i płuca

Pływanie należy do ćwiczeń wytrzymałościowych (aerobowych). Długotrwałe ćwiczenia na basenie (o średniej lub dużej intensywności) prowadzą do korzystnych modyfikacji w układzie oddechowym i układzie krążenia.W ich efekcie zwiększa się pojemność życiowa płuc i lewej komory serca. Adaptacja układu sercowo-naczyniowego do wzmożonego wysiłku obejmuje zmiany morfologiczne, metaboliczne i czynnościowe – zarówno mięśnia sercowego, jak i naczyń krwionośnych.

W konsekwencji większego dopływu krwi do serca w czasie pływania ściany komór ulegają pogrubieniu i poszerza się światło najważniejszych naczyń krwionośnych. (3,4)

Dzięki treningowi wytrzymałościowemu, u pacjentów cierpiących na zaburzenia rytmu serca rzadziej występują epizody arytmii. U osób starszych i chorych na niewydolność serca pływanie usprawnia skurczową czynność mięśnia sercowego. W wyniku wysiłku spada tętno spoczynkowe, co również wywiera korzystny wpływ na stan układu sercowo-naczyniowego.

Mniejsza częstotliwość skurczów serca wiąże się z niższym zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów z chorobą wieńcową, ponieważ zmniejsza zagrożenie niedokrwienia serca podczas codziennej aktywności.

Pływanie na basenie może prowadzić do obniżenia ciśnienia tętniczego (skurczowego i rozkurczowego), zarówno u osób zdrowych (o kilka mm Hg), jak i pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (nawet do kilkunastu mm Hg). (3,4)

Pływanie: zapobiega, koryguje i leczy

Regularne pływanie zapobiega chorobom układu krążenia, np. chorobie wieńcowej, nadciśnieniu tętniczemu, udarowi niedokrwiennego mózgu. To również skuteczna profilaktyka otyłości oraz chorób związanych z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i lipidowej (cukrzycy, miażdżycy).

Dzięki treningom wzrasta stężenie „dobrego” cholesterolu frakcji HDL, który działa protekcyjnie na naczynia krwionośne i wydłuża życie. Ponadto uważa się, że systematyczna aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko rozwoju raka piersi i zapobiega nowotworom jelita grubego. (3,4,5)

To wciąż nie wszystkie zalety pływaniaruch w wodzie wzmacnia mięśnie posturalne i pomaga kształtować prawidłową sylwetkę. Wybrane style pływackie wykorzystuje się w korekcji wad postawy. Poza tym ćwiczenia tego rodzaju poprawiają stan stawów i zwiększają zakres ich ruchów.

Zaleca się je osobom, które nie mogą obciążać nadmiernie struktur stawowych (np. z powodu nadwagi). Dzięki pływaniu można więc skutecznie gubić dodatkowe kilogramy i leczyć otyłość, nie narażając się przy tym na kontuzję. (3)

Źródło:

  1. Neurocentrum, http://www.neurocentrum.pl/dcten/wp-content/uploads/łubkowska_w1p.pdf, dostęp: 5.04.2017
  2. Wydawnictwo AWF w Krakowie, https://wydawnictwa.awf.krakow.pl/pdf/wstepy/ws_mon_4.pdf, dostęp: 5.04.2017
  3. Wychowanie Fizyczne, http://wychowaniefizyczne.pl/userfiles/_download/inne_marekplyw.pdf, dostęp: 5.04.2017
  4. Medycyna Praktyczna, http://www.mp.pl/treningzdrowotny/zasady-treningu/fizjologia-wysilku/85059,rodzaje-treningu-ijego-wplyw-nafunkcje-ukladu-sercowo-naczyniowego, dostęp: 5.04.2017
  5. Medycyna Praktyczna, http://www.mp.pl/treningzdrowotny/zasady-treningu/przeglad-badan/154676,aktywnosc-fizyczna-a-ryzyko-raka-piersi-raka-jelita-grubego-cukrzycy-choroby-niedokrwiennej-serca-oraz-udaru-niedokrwiennego-mozgu, dostęp: 5.04.2017