Ból kolana to dosyć powszechna dolegliwość, która przytrafia się niemal każdemu w którymś etapie życia. Wynikać może z różnych przyczyn – urazu, długotrwałego nadwyrężania albo choroby. Co robić, gdy kolano boli i uniemożliwia swobodne chodzenie? Istnieje na to kilka sposobów.

Ból kolana – przyczyny

Powody, przez które zaczyna doskwierać ból kolan, możemy podzielić na trzy kategorie (1):

  • Nagłe (ostre) urazy – są najczęstszą przyczyną bólu w kolanie. Uraz może wynikać z uderzenia, skręcenia albo upadku na kolano. Zazwyczaj już kilka minut po wypadku, oprócz bólu pojawia się opuchlizna, obrzęk, siniak.
  • Urazy związane z nadwyrężeniem kolana – wynikają z długotrwałego, regularnego powtarzania czynności/ aktywności obciążających kolano. Przykładami takich aktywności są bieganie, skakanie, jazda na rowerze, a nawet wchodzenie po schodach.
  • Choroby – bóle kolan mogą mieć przyczyny, które niekoniecznie są związane z urazami albo nadwyrężeniem. Istnieją schorzenia, które przyczyniają się do tego typu dolegliwości. Przykładami są: zapalenie kości i stawów, torbiel/ cysta Bakera (czyli nagromadzony w dole podkolanowym płyn), choroba Osgooda-Schlattera (dotyka głównie młodych sportowców, między 11. a 15. rokiem życia), stany zapalne dotyczące tkanki łącznej, stawów (artretyzm), kości czy kaletki maziowej.

Kolana są szczególnie narażone na urazy i ból nie tylko u sportowców czy osób starszych. Czynnikiem sprzyjającym bólom kolan jest także otyłość – badania wykazują, że u osób otyłych częściej dochodzi np. do zwichnięcia kolana. (2)

Bolące kolana – co robić?

Silny ból kolana i opuchlizna, które są wynikiem wypadku np. podczas uprawiania sportu, wymagają konsultacji z ortopedą. Wizyta u specjalisty jest zresztą wskazana w innych przypadkach, jeśli dolegliwości są intensywne lub się powtarzają – bardzo ważne jest szybkie zdiagnozowanie ewentualnej choroby lub zwyrodnienia, gdyż problem może się pogłębiać.

Tymczasem wczesne wykrycie przyczyny pomoże zapobiec powikłaniom. Terapia, którą dobierze dla Ciebie lekarz, zależy od czynnika powodującego ból kolana. Czasami wystarczą leki doustne, czasami konieczne są zastrzyki, a w poważnych przypadkach nawet operacja.

Istnieją także domowe sposoby na bolące kolana, które pomogą Ci nieco złagodzić ból i obrzęk. Należą do nich (3):

  • Odpoczynek – niewielki uraz kolana wiąże się z koniecznością zrobienia sobie przynajmniej jedno lub dwudniowej przerwy od aktywności, które je obciążają. Jeśli zaś przydarzył Ci się poważny uraz, potrzebujesz stanowczo więcej czasu na regenerację.
  • Chłodne okłady – łagodzą zarówno ból w kolanach, jak i zmniejszają stan zapalny. Pamiętaj jednak o środkach ostrożności. Kiedy przykładasz lód, owiń woreczek z kostkami ściereczką lub ręcznikiem (nie rób lodowych kompresów bezpośrednio na skórę). Ponadto nie przykładaj lodu na dłużej niż 20 minut.
  • Owinięcie bolącego kolanabandażem uciskowym, co zapewnia większą stabilność. Wybierz dosyć cienki, przepuszczający powietrze bandaż i nie owijaj kolana zbyt ciasno. Bandaż ma je ustabilizować, ale nie może zaburzać przepływu krwi.
  • Uniesienie kolana – postaraj się siedzieć lub leżeć z uniesioną nogą (np. na piramidce z poduszek), co odciąży bolące kolano.
  • Środki bez recepty – doraźnie możesz przyjąć lek o działaniu przeciwbólowym/ przeciwzapalnym  lub zastosować maść, np. z kapsaicyną.

Bardzo ważnym elementem terapii bólu kolan są ćwiczenia wzmacniające mięśnie, które je otaczają. Dzięki nim kolana będą bardziej stabilne. (3) To także ważny element profilaktyki, o którym powinien pamiętać każdy, najlepiej zanim ból kolana zdąży zaatakować.

Ciało, które jest w dobrej formie, jest także mniej podatne na urazy. Ponadto aktywność fizyczna pomaga utrzymać prawidłową masę ciała, co wiąże się z mniejszym obciążeniem nie tylko kolan, ale też bioder, stóp i kręgosłupa.

Źródła:

  1. Knee Problems and Injuries – Topic Overview. https://www.webmd.com/pain-management/knee-pain/knee-problems-and-injuries-topic-overview#1 Data dostępu: 7.03.2018.
  2. New study shows effects of obesity on knee dislocations. https://www.news-medical.net/news/20171103/New-study-shows-effects-of-obesity-on-knee-dislocations.aspx Data dostępu: 7.03.2018..
  3. Knee pain. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/knee-pain/diagnosis-treatment/drc-20350855 Data dostępu: 7.03.2018