Czy jesteś pracownikiem służby zdrowia?

Niniejsza treść jest przeznaczona wyłącznie dla pracowników służby zdrowia

Skip to content

Stanole roślinne: działanie potwierdzone w ponad 80 badaniach klinicznych

Benecol® z dodatkiem stanoli roślinnych: szybka i trwała skuteczność w obniżaniu stężenia cholesterolu

Benecol® to produkty spożywcze, które obniżają stężenie cholesterolu we krwi dzięki zawartości estrów stanoli roślinnych. Estry stanoli roślinnych obniżają stężenie cholesterolu we krwi przez zakłócanie i zmniejszanie jego wchłaniania w jelicie cienkim.1 Codzienne spożywanie 1,5-3g stanoli roślinnych obniża stężenie cholesterolu frakcji LDL o 7-12,5% w 2 – 3 tygodnie.2 Ten efekt utrzymuje się przez cały czas codziennego spożywania stanoli roślinnych w zalecanym zakresie.3

Czym są produkty Benecol®?

Benecol® to produkty spożywcze, które obniżają stężenie cholesterolu we krwi dzięki unikatowemu składnikowi – estrom stanoli roślinnych.
Estry stanoli roślinnych częściowo hamują wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim.1

Badania wykazały, że codzienne przyjmowanie 1,5-3 g stanoli roślinnych występujących w produktach Benecol® powoduje obniżenie stężenia cholesterolu frakcji LDL o 7-12,5% już w ciągu 2-3 tygodni.2 Ta redukcja to uzupełnienie efektu, jaki można uzyskać dzięki innym zmianom w sposobie odżywania i/lub leczeniu statynami.

Czym są stanole roślinne?

Stanole roślinne to związki pochodzenia roślinnego, które obniżają stężenie cholesterolu we krwi i występują naturalnie w niektórych produktach spożywczych. Dostarczane z dietą stanole roślinne najczęściej pochodzą ze zbóż (przede wszystkim pszenicy i żyta).4, 5 Spożycie stanoli roślinnych przy typowej diecie wynosi około 20-30 mg/dobę.6, 7

Pod względem strukturalnym stanole roślinne przypominają cholesterol i dlatego mogą zakłócać proces jego wchłaniania w jelicie cienkim. Ograniczenie wchłaniania cholesterolu z przewodu pokarmowego prowadzi do obniżenia stężenia cholesterolu frakcji LDL w surowicy krwi, a w konsekwencji – redukcji stężenia cholesterolu całkowitego.

Estry stanoli roślinnych są dodawane do produktów Benecol®, aby umożliwić konsumentom uzyskanie korzyści w postaci obniżenia stężenia cholesterolu, ponieważ ilości spożywane w przeciętnej diecie są zbyt małe, aby skutecznie redukować stężenie cholesterolu.6, 7 Stanole roślinne są dodawane do produktów spożywczych Benecol® w formie estrów stanoli roślinnych, które powstają w procesie estryfikacji stanoli roślinnych kwasami tłuszczowymi z olejów roślinnych. Estry stanoli roślinnych można łatwo dodawać do produktów spożywczych bez zmieniania ich smaku, zapewniając skuteczne obniżanie stężenia cholesterolu podczas spożywania posiłku.3, 8

Stanole roślinne są dodawane do produktów spożywczych Benecol® w znacznie większej dawce niż sterole roślinne, które są łatwiej dostępne w produktach roślinnych spożywanych w ramach zwyczajowej diety. Sterole roślinne, które są spożywane i wchłaniane w ilości 10 razy większej niż stanole roślinne, mogą być również metabolizowane przez mikroflorę jelitową z wytworzeniem metabolitów wtórnych, podobnie do cholesterolu. Stanole roślinne zmniejszają wchłanianie cholesterolu i steroli roślinnych, obniżając ich stężenie w surowicy.9

Codzienne spożywanie 1,5-3 g stanoli roślinnych obniża stężenie cholesterolu frakcji LDL o 7-12,5% w ciągu 2-3 tygodni.2 Ten korzystny efekt utrzymuje się przez cały czas przestrzegania zalecanej porcji dziennego spożycia.3 Na przykład zjedzenie 3 kanapek posmarowanych margaryną Benecol® (30g produktu do smarowania pieczywa) dziennie dostarcza 2,1 g stanoli roślinnych, pomagając pacjentom w łatwy sposób dostarczyć odpowiednią dawkę stanoli roślinnych, aby skutecznie redukować stężenie cholesterolu.

Jak stanole roślinne obniżają stężenie cholesterolu?

Estry stanoli roślinnych obniżają zarówno stężenie cholesterolu całkowitego we krwi, jak i cholesterolu frakcji LDL, częściowo hamując wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim. Natomiast stężenie cholesterolu frakcji lipoprotein o dużej gęstości (HDL-C) nie ulega zmianie.1, 3, 10–13 Cholesterol nie-HDL jest dobrze znanym markerem ryzyka sercowo-naczyniowego, na którego redukcję również wpływają estry stanoli roślinnych.3, 6

Po dotarciu do jelita cienkiego estry stanoli roślinnych są szybko hydrolizowane do wolnych stanoli roślinnych i kwasów tłuszczowych przez enzym trzustkowy – esterazę cholesterolową.14 Wolne stanole roślinne pod względem strukturalnym przypominają cholesterol, co umożliwia im zakłócanie procesu jego wchłaniania, ponieważ częściowo zajmują jego miejsce w micelach, a w efekcie tylko cholesterol rozpuszczony w micelach zostaje wchłonięty. Spożywanie estrów stanoli roślinnych redukuje wchłanianie cholesterolu z pokarmów i z żółci.10 Codzienne spożywanie 2 g stanoli roślinnych redukuje wchłanianie cholesterolu o około 50%.10, 15

Część estrów stanoli roślinnych w postaci kwasów tłuszczowych jest wchłaniana przez organizm tak samo, jak inne kwasy tłuszczowe z diety, podczas gdy stanole roślinne są praktycznie niewchłanialne. Fakt, że stanole roślinne nie zawierają żadnych wiązań podwójnych, zapewnia ich skuteczną eliminację z organizmu w nienaruszonym stanie, w przeciwieństwie do steroli roślinnych.9

Uproszczony przekrój przez jelito cienkie. Mieszane micele przenoszą cholesterol i inne substancje rozpuszczalne w tłuszczach do ściany jelita, gdzie zachodzi wchłanianie. Z powodu podobieństwa strukturalnego stanole roślinne mogą częściowo zastąpić cholesterol w micelach, zakłócając
jego wchłanianie.
Na podstawie:
Gylling et al. 2014. 1.

Wideo: estry stanoli roślinnych – mechanizm działania

Estry stanoli roślinnych częściowo hamują wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim.

Codzienne spożywanie stanoli roślinnych dla trwałych korzyści

Aby utrzymać redukujący stężenie cholesterolu efekt stanoli roślinnych, konieczne jest ich codzienne spożywanie w dawce 1,5-3,0 g.2 Korzystny efekt działania stanoli roślinnych utrzymuje się przez cały czas ich codziennego przyjmowania w zalecanym zakresie.3

Dane kliniczne wykazały, że obniżające stężenie cholesterolu działanie estrów stanoli roślinnych utrzymuje się w trakcie 12-miesięcznego okresu interwencji.3 Niemniej jednak próbki kontrolne pobrane po dwóch miesiącach od zakończenia okresu interwencji i zaprzestaniu spożywania estrów stanoli roślinnych wykazały ponowny wzrost stężenia LDL-C do wartości początkowych, co sugeruje, że w celu osiągnięcia długotrwałych korzyści estry stanoli roślinnych muszą być spożywane codziennie.3

Obniżające stężenie cholesterolu działanie margaryny wzbogaconej o estry stanoli roślinnych Zmniejszone stężenie LDL-C utrzymywało się przez cały okres badania, ale kiedy stosowanie margaryny przerwano po 12 miesiącach, ich poziom wzrósł ponownie do wartości zbliżonych do wartości wyjściowej.
*P<0,001 w por. z grupą kontrolną.
Na podstawie: Miettinen i wsp. 1995.3
LDL-C = lipoproteiny o małej gęstości.

Długotrwały efekt estrów stanoli roślinnych w postaci obniżenia stężenia cholesterolu został potwierdzony w innych długoterminowych badaniach (trwających 12-18 miesięcy).16-18 Efekt ten wykazano również w połączeniu leczenia statynami17 ze spożywaniem produktów do smarowania pieczywa zawierających estry stanoli roślinnych3, 16, 17.
Nie jest konieczne spożywanie estrów stanoli roślinnych w każdym posiłku, aby skutecznie obniżyć stężenie cholesterolu.19 Tak długo, jak dzienne spożycia estrów stanoli roślinnych jest wystarczające, ich skuteczność się utrzymuje, niezależnie od tego, czy dzienna dawka będzie spożywana jednorazowo, czy zostanie rozdzielona na kilka posiłków.19

Po dotarciu do jelita cienkiego estry stanoli roślinnych są szybko hydrolizowane do wolnych stanoli roślinnych i kwasów tłuszczowych przez enzym trzustkowy, esterazę cholesterolową.14 Wolne stanole roślinne pod względem strukturalnym przypominają cholesterol, co umożliwia im zakłócanie procesu jego wchłaniania, ponieważ częściowo zajmują jego miejsce w micelach, a w efekcie tylko cholesterol rozpuszczony w micelach zostaje wchłonięty. Spożywanie estrów stanoli roślinnych redukuje wchłanianie cholesterolu z pokarmów i z żółci. W związku z tym w celu uzyskania optymalnej skuteczności estry stanoli roślinnych należy przyjmować z posiłkiem, ponieważ żółć i enzymy trzustkowe są wydzielane do przewodu pokarmowego tylko po jedzeniu.20

Stanole roślinne oferują dodatkowe korzyści w połączeniu z dietą obniżającą stężenie cholesterolu

Obniżenie stężenia LDL-C osiągnięte dzięki estrom stanoli roślinnych jest niezależne od stosowanej diety3, a estry stanoli roślinnych działają tak samo dobrze w przypadku diety o stosunkowo wysokiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu oraz diet zdrowych dla serca, które zawierają niewielkie ilości nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu.13, 21-23

W badaniach wykazano, że połączenie efektu obniżenia stężenia cholesterolu w wyniku działania estrów stanoli roślinnych i zdrowej diety obniżającej stężenie lipidów ma efekt addytywny i estry stanoli roślinnych mogą zredukować, w zależności od spożywanej dawki, stężenie LDL-C o dodatkowe 9-14%13, 24 w porównaniu z samą dietą niskotłuszczową.

Dieta obniżająca stężenie cholesterolu zapewniła istotne zmniejszenie stężenia LDL-C o 10% w ciągu 8 tygodni. Ta sama dieta z dodatkiem estrów stanoli roślinnych zapewniła dodatkowe zmniejszenie stężenia LDL-C o 14%.
Na podstawie Hallikainen i wsp. 1999.13
LDL-C = cholesterol frakcji lipoprotein o małej gęstości.

Oprócz obniżania stężenia cholesterolu stanole roślinne zmniejszają również wchłanianie steroli roślinnych. Stanole roślinne zmniejszają wchłanianie zarówno cholesterolu, jak i steroli roślinnych u osób z rzadkimi wariantami genów ABCG5/G8, odpowiedzialnych – jak dowiedziono – za dodatkowy wzrost stężenia steroli roślinnych we krwi.9 Osoby z tymi rzadkimi wariantami genów ABCG5/G8 są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej.25

Jacy pacjenci mogą czerpać korzyści z produktów Benecol® z dodatkiem stanoli roślinnych?

Wspólne wytyczne Europejskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycą (EAS) i Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) z 2019 r. wyróżniają następujące grupy docelowe do stosowania estrów stanoli roślinnych:26

osoby z podwyższonymi stężeniami cholesterolu w surowicy krwi, charakteryzujące się niskim lub średnim ogólnym ryzykiem sercowo-naczyniowym, które nie wymagają podawania leku obniżającego stężenie cholesterolu;
pacjenci z grupy wysokiego i bardzo wysokiego ryzyka, np. osoby z cukrzycą, które nie osiągają docelowych stężeń LDL-C przy leczeniu samymi statynami lub nie tolerują statyn;
dorośli i dzieci (po 6. roku życia) z hipercholesterolemią rodzinną.

W przypadku pacjentów wymagających pomocy w kontrolowaniu stężenia cholesterolu zalecenie uzupełnienia diety o produkty Benecol® ze stanolami roślinnymi może pomóc w obniżeniu stężenia LDL-C.2

Zarejestruj się, aby otrzymywać informacje o najnowszych badaniach i nowościach dotyczących produktów Benecol®

Zarejestruj się

Szukaj